Dünya savaş tarihinde, savaş meydanlarında en çok esirin alındığı savaşlardan biri hiç şüphesiz Kut’ül Amare idi. 29 Nisan 1916’da İngiliz General Townshend, diğer 5 general, 481 subay ve 13.300 er ile birlikte Osmanlı Kuvvetleri’nce esir alınmıştı.
75 yaşında Kut’ül Amare’de destan yazan bir isim vardı, mareşallerin önünde saygı ile eğildiği bu ismin adı maalesef bizim tarihimizde layıkıyla anılmaz.
…………………….
Daha çocuk yaştayken at binme yeteneğiyle Şeyh Şamil‘in gözüne giren…
Çocukluk ve ilk gençlik yıllarını Dağıstan’daki özgürlük mücadelesi ile geçiren…
Ruslara esir düştükten sonra yine askeri yetenekleri sebebiyle bir Rus subayı olarak yetiştirilen ama Sultan Abdülhamid döneminde Osmanlı ordusuna katılan bir savaşçı…
Osmanlı’ya iltica ettikten sonra Süvari Kolağası rütbesiyle Devlet-i Aliyye’ye hizmet eden…
93 Harbi’nde Gazi Ahmet Muhtar Paşa ile birlikte savaşan, Aziziye tabyasındaki başarılarıyla binbaşılığa terfi eden…
I. Dünya Savaşı başlayınca Kafkas Cephesinde İhtiyat Süvari Kolordu Komutanı olarak savaşan…
İlerleyen yaşına rağmen bizzat cephenin ön saflarında gösterdiği aktif mücadele üzerine Enver Paşa tarafından eli öpülen gizli bir kahraman…
Atlara fısıldayan, aslanları dize getiren bir Kut’ül Amare şehidi…
Dağıstan’dan İstanbul’a, oradan Bağdat’a, yeniden Kafkaslara ve Kut’ül Amare’ye uzanan soluk soluğa bir macera ile tarihin önünde saygıyla eğileceği bir kahraman.
Kut’ül Amare’de Bir Aslan Terbiyecisi Mehmet Fazıl Paşa:
“Zafer, zekât ister, şehadetim zekâtım olsun dilerim.”
……………………
Alman Mareşal Von der Goltz Paşa, Mehmet Fazıl Paşanın şahsiyetine ve kahramanlığına hayrandı. I. Dünya Savaşı sırasında Fazıl Paşa, Irak cephesinde hiç sırtından inmediği atı üzerinden süvari hücumlarını idare ederek Osmanlı sancağını dalgalandırıyor, Goltz Paşa da bu ihtiyar delikanlının gösterdiği feraset karşısında içinde biriken duyguları ancak paşaya mektup yazarak ifade edebiliyordu :
““Fazıl Paşa Hazretleri Kut’a geldim. Bu fırsatla dahi zat-ı âlileri ile görüşmek ve şimdiye kadar vuku bulan muhaberatta ibraz buyurulan hidemat-ı cansiperaneden dolayı size karşı kalbim de hâsıl olan takdirat-ı hürmetkâraneyi bir kere daha bizzat izhar ve iblağ etmek isterdim. Cephe-i harpte düşmanla teması daimide bulunmanız ve binaenaleyh vazife başından ayrılmamanız bu arzumun fiilen husulünü gayri mümkün kıldı. Vatana karşı medyun olduğumuz hizmeti kemali şahamet ve besaletle ve pek çok gençlerimize gıpta bahş olacak bir hummayı faaliyetle, at sırtında, er meydanında ifa etmekte bulunan zat-ı âlilerini kemal-i takdir ile selamlar ve takdim ettiğim hatıranın kabul buyurulmasını rica ederim.”
Milli kahramanımızın hayranlarından biri de Enver Paşaydı. Enver Paşa Sarıkamış cephesine geldiği zaman onu Köprüköy’de ön siperlerde görmüş, ilerleyen yaşı nedeniyle kendisine cephe gerisinde bir görev vermeyi teklif etmiş lakin Mehmet Fazıl Paşa bu teklifi hiç düşünmeden reddetmişti. Genç nesiller için unutulmayacak bir emsal olan bu ihtiyar mücahidin vatan ve millet sevgisi karşısında kendisini tutamayan Enver Paşa’nın tüm karargâhın önünde bir anda eğilerek paşanın elinden öpmesi görülmeye değer bir tabloydu.
Mehmet Fazıl Paşa gibi bir kahramana yatağında ölmek elbette yakışmazdı. Paşa çok sevdiği atı üzerinde elinde meşhur Kafkas kılıcıyla birlikte askerlerinin önünde Kût’ül-Amâre ‘de Sabit Tepe Savaşı’nda açılan düşman ateşi ile şehit oldu ( 24 Şubat 1916).
Mehmet Fazıl Paşa:
— “Zafer, zekât ister, şehadetim zekâtım olsun dilerim.”
— “Dağıstan’ın dereleri, vadileri, ulu ağaçları durdukça, koyu gölgeli, serin ormanları oldukça, bu ormanların bağrında nice pınarlar, şelaleler çağıldadıkça, nereye gitmiş olursa olsun, nereye sürülmüş olursa olsun, dünyada tek bir Dağıstanlı kalsa da bizleri unutamazlar ve adım gibi biliyorum ki bizi unutmayacaklardır…”
— “Ben hayatta olduğum sürece küffar ile savaşım sürecek.”
—“Kader, kendi kaderini çizmeye çalışanları da bir gün karşı karşıya getirir ve asıl kader o zaman tecelli eder.”
—“Tek arzum, atımın sırtında düşman ile çarpışırken şehit olmaktır.”
— “Bu devlete, millete zaferi nasip et, zekât olarak benim canımı al. Senden son dileğim budur.”
— “Zafer; ona inananların, zafer için kendi canından geçenlerin, zekât olarak bahşedenlerin sayesinde gelir.”
Kaynaklar:
— Mehmet Fazıl Paşa / Kut’ül Amare’de Bir Aslan Terbiyecisi- İsmail Bilgin
— Yetmişlik bir mücahit: Mehmet Fazıl Paşa – Murat Kutlu – Gerçek Hayat
Oğuz Berk
Uluslararası Kafkas Derneği Genel Başkani
Sursa: https://www.facebook.com/sozmediaofficial/photos/pcb.837843013672981/837842930339656/?type=3&theater
